ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು

 

ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು

(Tools and Techniques of value assessment)

1. ಸ್ವಯಂ-ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (Self-appraisal):

       ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತನ್ನ ನಡವಳಿಕೆ, ಯೋಚನೆಗಳು, ನೈತಿಕ ನಿಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:

1.     ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸದ್ಗುಣಗಳು (ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಕರುಣೆ) ಹಾಗೂ ದೋಷಗಳನ್ನು (ಕೋಪ, ಅಸೂಯೆ, ಸ್ವಾರ್ಥ) ಸ್ವತಃ ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

2.     ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ: ತಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯೇ ಅಥವಾ ತಪ್ಪೇ ಎಂದು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

3.     ಸ್ವಯಂ ಸುಧಾರಣೆ: ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ತಾನಾಗಿಯೇ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

4.     ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಇತರರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ ತಾನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

5.     ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ: ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಯೋಚಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ, ಪರಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಬೆಳೆಯಲು ಇದು ಪೂರಕ.

ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳು/ವಿಧಾನಗಳು:

1.     ದಿನಚರಿ ಬರವಣಿಗೆ: ದಿನದ ಘಟನೆಗಳು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾವು ನಡೆದುಕೊಂಡ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು.

2.     ಮೌಲ್ಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿ: ದಯೆ, ಸಹಕಾರ, ಸಮಯಪಾಲನೆ, ಸತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಪಾಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪಟ್ಟಿ.

3.     ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಪದ್ದತಿ: “ನಾನು ಇಂದು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೆನೇ?”, ನನ್ನ ಮಾತು ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿತೇ?”. ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

   ಸ್ವಯಂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೈದ್ದಾಂತಿಕ ಪಾಠವಾಗಿಸದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

2. ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿ (Checklist):

         ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪಟ್ಟಿ.

       ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ʼಹೌದುʼ/ʼಇಲ್ಲʼ ಅಥವಾ ʼಯಾವಾಗಲೂʼ/ಕೆಲವೊಮ್ಮೆʼ/ʼಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲʼ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

1.     ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

2.     ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದಿನವಿಡೀ ತಾನು ತೋರಿದ ಸದ್ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

3.     ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನಡತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.

4.     ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಸಮಯಪಾಲನೆ ಅಥವಾ ತಾಳ್ಮೆ) ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ, ಆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

3. ದರ್ಜಾಮಾಪನ (Rating Scale):

         ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದರ್ಜಾಮಾಪನ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಸದ್ಗುಣವು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನ.

        ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೇವಲ ʼಹೌದುʼ ಅಥವಾ ʼಇಲ್ಲʼ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ದರ್ಜಾಮಾಪನವು ಆ ನಡವಳಿಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನವನ್ನು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ (ಉದಾ: 1 ರಿಂದ 5 ರವರೆಗೆ ಅಥವಾ ʼಉತ್ತಮʼ, ಸಾಧಾರಣʼ, ಕಳಪೆ).

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

1.     ನಡವಳಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

2.     ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಎಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ (ಉದಾ: 2 ನೇ ಹಂತದಿಂದ 4 ನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ) ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.

3.     ಯಾವ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

4.     ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ.

 

4. ವೀಕ್ಷಣೆ (Observation):

        ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ(ತರಗತಿ, ಆಟದ ಮೈದಾನ, ಊಟದ ಕೋಣೆ, ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು) ಆತನ ನಡವಳಿಕೆ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ  ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

1.     ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತಾನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಕೃತಕ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಆತನ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳು (ಉದಾ: ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ) ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.

2.     ಸೋಲು-ಗೆಲುವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಗಳವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸಂಕಷ್ಟದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

3.     ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪೂರ್ತಿ, ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ.

4.     ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಹಿತಕರ ನಡವಳಿಕೆ (ಉದಾ: ಕೀಟಲೆ, ಮೋಸ) ತೋರಿದಾಗ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

5. ಸಂವಾದ/ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ (Inreraction):

         ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲದಲ್ಲಿ ಸಂವಾದ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

1.     ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಯಿಂದ, ಯಾವುದು ಸರಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

2.     ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಇತರರ ದೃಷ್ಠಿಕೋನ, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆಲಿಸುವುದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

3.     ಪರಸ್ಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸಮಾನತೆ, ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸು ಗುಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

4.     ನೈತಿಕ ಕಥೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಆಧಾರಿತ ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

5.     ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವರ್ತನೆ, ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ,ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಹೇರುವ ಬದಲು, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

6. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ(Situational Test):

          ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಬದಲು, ಒಂದು ವಾಸ್ತವ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನೈತಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತುಮಹತ್ವ

1.     “ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀವು ಏನು ಮಾಡುವಿರಿ?” ಎಂಬ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದಾಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸಂಕಷ್ಟದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

2.     ಮೌಲ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಬದಲು, ನಿಜ ಜೀವನದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

3.     ಪಾತ್ರಾಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

4.     ಜಟಿಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಇದು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಉದಾ: ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯ ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಲುವು.

   ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿವೆಯೋ ಅಥವಾ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆಯಿಓ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನ.

 

 

7. ಪರೀಕ್ಷೆ(Examination):

         ಮೌಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಾಧನ.

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:

1.     ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸರಿ-ತಪ್ಪು, ಹಕ್ಕು-ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತಾತ್ವಿಕ ಅರಿವು ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು.

2.     ಕೇವಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿಸದೆ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, “ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪರಿಹಾರವೇನು?” ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿವೇಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.

3.     ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸ್ವಯಂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಮೌಲ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

4.     ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕೇವಲ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸ್ವತಃ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ (ನಕಲು ಮಾಡದಿರುವುದು, ಸಮಯ ಪಾಲನೆ) ಎಂಬುದೇ ಮೌಲ್ಯದ ಜೀವಂತ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮಿತಿ:

      ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ತರ ಬರೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಡವಳಿಕೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು.

       ಸಂಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನೈತಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.