ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು (Value Crisis)

 

ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು (Value Crisis)

ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

          ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ʼಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುʼ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

        ಮಾನವ ಸಮಾಜವು ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರಲು ನೈತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಡಿಪಾಯ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುದನ್ನೇ ʼಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುʼ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:

1. ತೀವ್ರ ಭೌತಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥ: ಹಣ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖಭೋಗಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇತರರ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗದ ಮನೋಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
2. ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ: ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು-ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
3. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನರನ್ನು ವರ್ಚುಯಲ್‌ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನೈಜ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒಡನಾಟ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
4. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವದ ಕೊರತೆ: ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯಿನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸಮಾಜದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು

1. ಅಪರಾಧಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತು ಹಿರಿಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.
2. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅಪನಂಬಿಕೆ.
3. ಸಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ನಾಶವಾಗಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು.

ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು:

1. ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ: ಕೇವಲ ಪಠ್ಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರೀಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಶಿಕ್ಷಣನೀಡುವುದು.
2. ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸುವುದು.
3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತರಾಗುವುದು.

    ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಸಮಾಜವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಜೀವಾಳ. ಅವುಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

        ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಕೇವಲ ಲಾಭ ಮತ್ತು ದುರಾಸೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು

1. ಅತಿಯಾದ ಲಾಭದಾಸೆ: ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹಣಗಳಿಕೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಧೋರಣೆ.
2. ಭ್ರಷ್ಠಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ: ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ, ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸರಕುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಕಾಳಸಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ.
3. ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶೋಷಣೆ: ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೋಸದ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ವೇತನ ನೀಡದೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
4. ಪರಿಸರ ನಾಶ: ತ್ವರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು.
5. ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ: ಬಡವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಡವರಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುವ ಕಂದಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.

ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು

1.     ವ್ಯವಹಾರಿಕ ನೈತಿಕತೆ: ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

2.     ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಜಾರಿ: ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಕಾಳಸಂತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ.

3.     ಸಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇವಲ ಲಾಭವಷ್ಟೇ  ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದು.

4.     ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ: ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.

    ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯು ಕೇವಲ ಜಿಡಿಪಿ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

         ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರೆತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ,

1. ಅಧಿಕಾರ ಲಾಲಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥ: ಜನಸೇವೆಗಿಂತ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗುವುದು.
2. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಹಣಬಲ: ಚುಣಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ, ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೃಹತ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳು.
3. ಅಪರಾಧೀಕರಣ: ಅಪರಾಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗುವುದು.
4. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೋಮುವಾದದ ಬಳಕೆ: ಮತ ಗಳಿಕೆಗಾಗಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಆಳುವುದು.
5. ತತ್ವರಹಿತ ಪಕ್ಷಾಂತರ: ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ದಾಂತ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದ್ದತೆಯಿಲ್ಲದೆ  ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು.

ಪರಿಹಾರೋಪಯಗಳು

1. ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಬಲ ಮತ್ತು ತೋಳ್ಬಲವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು.
2. ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬಹಿಷ್ಕಾರ: ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತವರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ದಿಸದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದು.
3. ಜಾಗೃತ ಮತದಾರ:ಜಾತಿ, ಹಣ, ಅಥವಾ ಆಮಿಷಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗದೆ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು.
4. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ: ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಆದಾಯ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುವುದು.
5. ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ: ರಾಜಕೀಯವೆಂದರೆ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.

  ರಾಜಕೀಯವು ನೈತಿಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.